“วิกฤติน้ำมัน ส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจไทยอย่างไร?”

บทความวิเคราะห์โดย..รศ.ดร.ชาตรี โสภณบรรณารักษ์

รักษาการเลขาธิการสถาบันวิจัยและพัฒนาเศรษฐกิจการศึกษา ไทยจีนอาเซียน

และ บรรณาธิการข่าวเศรษฐกิจ สำนักข่าว”เอเซียมอร์นิ่ง”

26 มีนาคม 2569

…วิกฤติน้ำมันแพงส่งผลกระทบอย่างรุนแรงต่อเศรษฐกิจไทย เนื่องจากไทยเป็นผู้นำเข้าพลังงานสุทธิ โดยทำให้ต้นทุนการผลิต ค่าขนส่ง และราคาสินค้าอุปโภคบริโภคสูงขึ้น ส่งผลให้เงินเฟ้อเพิ่มขึ้น ประชาชนมีค่าครองชีพสูงขึ้นและกำลังซื้อลดลง อีกทั้งฉุดรั้งให้ GDP เติบโตช้าลงและเสี่ยงต่อการเกิดภาวะเศรษฐกิจถดถอย

…ผลกระทบหลักต่อเศรษฐกิจไทย

1. ต้นทุนการผลิตและค่าขนส่งสูงขึ้น ราคาน้ำมันที่พุ่งสูงทำให้อุตสาหกรรมที่ใช้พลังงานสูง เช่น ภาคการขนส่ง ปิโตรเคมี และการผลิตสินค้าต่างๆ มีต้นทุนสูงขึ้น ส่งผลให้ต้องปรับราคาสินค้าขึ้น

2. อัตราเงินเฟ้อเพิ่มสูงขึ้น ราคาสินค้าอุปโภคบริโภคที่จำเป็น รวมทั้งอาหารและค่าโดยสารปรับตัวสูงขึ้น ทำให้ภาวะเงินเฟ้อรุนแรงขึ้น ส่งผลต่อค่าครองชีพของประชาชนโดยตรง

3. กำลังซื้อประชาชนลดลง เมื่อค่าครองชีพสูงขึ้น รายได้ที่แท้จริงของประชาชนลดลง ทำให้ชะลอการใช้จ่ายและการบริโภคภายในประเทศ

4. ชะลอการเติบโตทางเศรษฐกิจ (GDP) วิกฤติน้ำมันทำให้อัตราการเติบโตของ GDP ลดลง โดยหากราคาน้ำมันยังคงสูงต่อเนื่อง อาจเสี่ยงทำให้เศรษฐกิจเติบโตต่ำกว่า 0.7%

5. กระทบภาคเกษตรและอุตสาหกรรม เกษตรกรต้องแบกรับต้นทุนปุ๋ยและน้ำมันเครื่องจักรที่เพิ่มขึ้น ในขณะที่อุตสาหกรรมส่งออกอาจเผชิญปัญหาค่าขนส่งที่สูงขึ้นเสี่ยงภาวะเศรษฐกิจถดถอย หากสถานการณ์ยืดเยื้ออาจส่งผลให้การลงทุนหยุดชะงักและเกิดภาวะเศรษฐกิจถดถอยได้

…แนวทางรับมือและผลกระทบในระยะยาว รัฐบาลอาจต้องใช้มาตรการระยะสั้น เช่น การอุดหนุนราคาพลังงานหรือเงินช่วยเหลือเพื่อลดภาระค่าครองชีพ ซึ่งอาจทำให้รัฐบาลมีต้นทุนการคลังเพิ่มขึ้นและอาจต้องกู้เงินเพิ่ม ในระยะยาว จำเป็นต้องลดการพึ่งพาน้ำมันและเร่งปรับโครงสร้างเศรษฐกิจสู่พลังงานสะอาด

สรุป

…แนวโน้มและสถานการณ์ ความผันผวนสูง ราคาน้ำมันมีความเสี่ยงที่จะพุ่งสูงขึ้นหากความขัดแย้งเชิงภูมิรัฐศาสตร์ยืดเยื้อ ภาวะเงินเฟ้อรุนแรง น้ำมันที่แพงอาจทำให้ราคาสินค้าปรับตัวขึ้นเป็นวงกว้าง รัฐบาลอาจต้องใช้มาตรการตรึงราคาน้ำมันหรืออุดหนุนงบฉุกเฉิน ซึ่งส่งผลต่อภาระงบประมาณ วิกฤตินี้อาจนำไปสู่ภาวะ “วิกฤตซ้อนวิกฤต” ที่กระทบต่อเสถียรภาพทางการเงินของประชาชนและความสามารถในการแข่งขันของประเทศ