นิทรรศการศิลปะปูนปั้นแห่งประเทศไทย ครั้งที่ ๑๘ ประจำปี พ.ศ. ๒๕๖๑

27877386

 นิทรรศการศิลปะปูนปั้นแห่งประเทศไทย  ครั้งที่ ๑๘ ประจำปี พ.ศ. ๒๕๖๑

 

  วิทยาลัยเพาะช่าง มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล รัตนโกสินทร์ ร่วมกับ กรมศิลปากร และบริษัท ทีพีไอโพลีน จำกัด (มหาชน) จัดนิทรรศการศิลปะปูนปั้นแห่งประเทศไทย  ครั้งที่ ๑๘ ประจำปี พ.ศ. ๒๕๖๑  เพื่อเผยแพร่และสืบสานงานศิลปะปูนปั้น ให้ผู้สนใจศิลปะไทย และประชาชนทั่วไปได้เข้าชม ระหว่างวันที่ ๒๖ พฤศจิกายน – ๒๕ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๖๑ ณ อาคารพิพิธภัณฑ์ เพาะช่างเฉลิมพระเกียรติ วิทยาลัยเพาะช่าง

 

5947408     5947411

5947410

 

ศิลปะปูนปั้นไทยได้สืบทอดกันมาแต่ครั้งอดีตจนถึงปัจจุบัน ในอดีตศิลปะปูนปั้นนิยมปั้นเกี่ยวกับ  พุทธประวัติ รูปเคารพ และลวดลายประดับตกแต่งสถาปัตยกรรมประเภทวัดและวังเป็นส่วนใหญ่ ทั้งนูนสูง นูนต่ำ และลอยตัว  วัดเหล่านี้ส่วนใหญ่เป็นวัดที่พระมหากษัตริย์ทรงโปรดให้สร้าง หรืออุปถัมภ์ ซึ่งเรียกกันทั่วไปว่า “วัดหลวง” ส่วนช่างที่ทำงานปูนปั้นจะเป็นช่างหลวงที่อยู่ในความดูแลของราชสำนัก รวมถึงช่างพื้นบ้านในพื้นที่นั้นๆ จึงทำให้เกิดสกุลช่างต่าง ๆ เช่น สกุลช่างเพชรบุรี สกุลช่างอยุธยา สกุลช่างสุพรรณบุรี เป็นต้น โดยกระบวนการ วิธีการ โดยเฉพาะสูตรปูน การผสม และการเก็บรักษาปูนยังเป็นความลับของช่างแต่ละคนแต่ละกลุ่มมีการถ่ายทอดและเรียนรู้กันมาในกลุ่มช่างนั้น ๆ สูตรปูนที่ได้นี้เรียกกันว่า “ปูนปั้นโบราณหรือปูนตำ”

 

27877378

27877380     27877381

 

“โรงเรียนเพาะช่าง” หรือชื่อ “วิทยาลัยเพาะช่าง” ในปัจจุบัน เป็นสถาบันการศึกษาเฉพาะทาง จัดการเรียนการสอนด้านศิลปะและหัตถกรรมแห่งแรกของประเทศไทย ซึ่งถือกำเนิดขึ้นจากพระราชดำริของล้นเกล้ารัชกาลที่ ๕ ที่ทรงมีราชประสงค์ในการบำรุงศิลปะวิชาการช่าง ของไทยเราที่มีมาแล้วแต่โบราณให้เจริญถาวรอยู่สืบไป     อีกทั้งพระราชดำรัสของพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๖ เมื่อคราวที่ได้เสด็จพระราชดำเนินมาทรงเปิดและพระราชทานชื่อ “โรงเรียนเพาะช่าง” เมื่อ วันที่ ๗ มกราคม ๒๔๕๖ ความตอนหนึ่งว่า “…ให้วิชาช่างไทยของเราตั้งขึ้นใหม่จากพื้นเดิมของเราแล้วแลขยายให้แตกกิ่งก้านสาขางอกงามยิ่งขึ้น เปรียบเหมือนเอาพันธุ์พืชของเราเองมาปลูกลงในพื้นแผ่นดินของเราแล้วบำรุงให้เติบโตงอกงาม ดีกว่าที่จะไปเอาพันธุ์ไม้ต่างประเทศมาปลูกลงในพื้นแผ่นดินของเราอันไม่เหมาะกัน”

 

27877379     27877383

 

วิทยาลัยเพาะช่าง จึงร่วมมือกับกรมศิลปากรและบริษัท ทีพิไอ โพลีน จำกัด (มหาชน)  จัดการประกวดศิลปะปูนปั้นแห่งประเทศไทยครั้งแรกขึ้นในปี พ.ศ. ๒๕๓๘ เพื่อเป็นการอนุรักษ์ สืบสาน ปลูกจิตสำนึก รวมถึงเป็นการพัฒนาศิลปะปูนปั้นซึ่งเป็นมรดกทางวัฒนธรรมของชาติมิให้สูญหายไปตามกาลเวลา และยังเป็นการสร้างองค์ความรู้พร้อมทั้งพัฒนาฝีมือของศิลปิน ช่างพื้นบ้าน ครู-อาจารย์ เยาวชนรุ่นใหม่ และบุคคลทั่วไป อีกทั้ง ยังเป็นการเปิดโอกาสให้มีการแสดงออกของประติมากรปั้นปูน เพียงแห่งเดียวในประเทศไทยอย่างเป็นรูปธรรมและต่อเนื่อง โดยประติมากรปั้นปูนที่ได้รับรางวัลชนะเลิศครบ ๔ ครั้ง จะได้รับรางวัลพิเศษ “ประติมากรปั้นปูนยอดเยี่ยม” ซึ่งที่ผ่านมามีผู้ที่ได้รับรางวัลนี้มาแล้ว ๕ ท่าน ซึ่งผลการดำเนินการที่ผ่านมานับว่า ประสบความสำเร็จเป็นอย่างมาก โดยได้รับความสนใจจากช่างพื้นบ้าน นักเรียน นักศึกษา ประชาชน เข้าร่วมมากขึ้นทุกปี

 

27877382

27877384     27877385

 

จากการจัดโครงการประกวดศิลปะปูนปั้นแห่งประเทศไทยต่อเนื่องมาถึง ๑๘ ครั้ง ทำให้ศิลปะปูนปั้นเป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวางสร้างคุณค่าในด้านต่าง ๆ ดังนี้

ด้านการศึกษา

ทำให้อาจารย์และนักศึกษามีโอกาสได้เห็นการทำงานของช่างอาชีพ และรูปแบบงานปูนปั้นที่หลากหลายได้รับประสบการณ์ตรงและนำเข้าสู่การเรียนการสอนและงานวิจัย

ด้านการอนุรักษ์และพัฒนารูปแบบ

เดิมปูนปั้นโบราณหรือปูนตำนั้นจะมีกระบวนการ วิธีการผสมปูน สูตรปูน ซึ่งช่างปั้นจะไม่เปิดเผย   แต่นับจากมีการจัดโครงการดังกล่าวข้อมูลความรู้ด้านศิลปะปูนปั้นก็แพร่หลายมากขึ้น นอกจากนี้การกำหนดหัวข้อในการสร้างสรรค์ยังส่งผลต่อการพัฒนารูปแบบ ทำให้ศิลปะปูนปั้นซึ่งเดิมมีรูปแบบเนื้อหาศิลปะแนวไทยประเพณี เริ่มมีมุมมอง วิธีคิดในการนำเสนอเนื้อหา เรื่องราว และรูปแบบใหม่ร่วมสมัยขึ้น แต่ยังคงอยู่บนพื้นฐานวิธีการของช่างไทยโบราณ นับได้ว่าเป็นการบูรณาการศิลปวัฒนธรรมไทยให้สอดคล้องกับสังคมปัจจุบัน

ด้านการยกระดับช่างอาชีพ

ทำให้ช่างที่ได้รับรางวัลจากการประกวดและที่ได้เข้าร่วมแสดง สามารถยกระดับค่าจ้างในการรับงานให้สูงขึ้น ทำให้ความเป็นอยู่ของช่างดีขึ้น  นอกจากนี้ วิทยาลัยเพาะช่างยังได้บูรณาการงานปูนปั้นไทยเข้าสู่เวทีอาเซียนและนานาชาติ นับตั้งแต่ พ.ศ. ๒๕๕๓ เป็นต้นมา โดยยกระดับช่างที่ได้รับรางวัลจากการประกวดศิลปะปูนปั้นแห่งประเทศไทยเข้าร่วมโครงการปฏิบัติการทางทัศนศิลปและนิทรรศการศิลปะนานาชาติ ซึ่งมีศิลปินจากประเทศต่าง ๆ เข้าร่วมมากกว่า ๑๐ ประเทศ จึงนับได้ว่าเป็นการนำศิลปะปูนปั้นไทย อันเป็นส่วนหนึ่งของศิลปวัฒนธรรมไทยที่มีเอกลักษณ์ประจำชาติสู่เวทีอาเซียนและเวทีนานาชาติ

 

27877387     27877388

 

การประกวดศิลปะปูนปั้นแห่งประเทศไทยมีการกำหนดหัวข้อในการแข่งขันโดยคณะกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ ประกอบด้วย ศิลปินแห่งชาติ และผู้เชี่ยวชาญชำนาญในงานศิลปะปูนปั้นที่เป็นที่ยอมรับในระดับประเทศ โดยหัวข้อที่กำหนดจะแตกต่างกันไปในแต่ละปีภายใต้แนวคิดหลักที่สำคัญเกี่ยวกับชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ และวัฒนธรรมประเพณี  ในปีนี้ทางคณะกรรมการจัดการประกวดได้กำหนดหัวข้อเรื่องที่ใช้ในการประกวด ดังนี้

ระดับประชาชน แบ่งเป็น ๓ ประเภท ได้แก่

๑. ประเภทการปั้นปูนสด เรื่อง “ชัยมงคลคาถา”

๒. ประเภทการปั้นปูนสำเร็จรูป ทีพีไอ เรื่อง “ศาสตร์พระราชา”

๓. ประเภท ผลงานสำเร็จรูป เรื่อง “เทวดานพเคราะห์และสัตว์พาหนะ”

และ ระดับเยาวชน

ประเภทการปั้นปูน สำเร็จรูป ทีพีไอ เรื่อง “สำนึกในพระมหากรุณาธิคุณ” 

 

27877389     27877390

 

นอกจากนี้ ก่อนทำการแข่งขันคณะกรรมการได้จัดการเสวนาทางวิชาการและทัศนศึกษา เพื่อให้ความรู้และสร้างความเข้าใจในหัวข้อการสร้างสรรค์ ในลักษณะของการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างผู้เข้าร่วมโครงการ กับผู้ทรงคุณวุฒิด้านประติมากรรม พร้อมทั้งนำผู้เข้าร่วมโครงการไปทัศนศึกษาศิลปะปูนปั้นของไทยตามจังหวัดต่าง ๆ เพื่อให้ผู้เข้าแข่งขันนำข้อมูลรวมถึงความรู้ที่ได้รับไปพัฒนาและสร้างผลงานประกวด ซึ่งปีนี้มีการจัดทัศนศึกษาดูงานปูนปั้นและสัมมนาวิชาการเรื่อง “ล้านนาสัญจร” ซึ่งได้รับเกียรติจากผู้ทรงคุณวุฒิด้านศิลปะล้านนา มาเป็นวิทยากรถ่ายทอดความรู้ตลอดการศึกษาดูงาน

นิทรรศการศิลปะปูนปั้นแห่งประเทศไทย ครั้งที่ ๑๘ ประจำปี ๒๕๖๑ นี้  จัดขึ้นเพื่อเผยแพร่ศิลปะแขนงนี้ให้ประชาชนทั่วไปได้เข้าชม อีกทั้งยังเป็นการสืบสานและพัฒนางานศิลปะแขนงนี้ให้อยู่คู่สังคมไทยตลอดไป  ซึ่งผลงานที่นำมาจัดแสดงในครั้งนี้ มีผลงานปูนปั้นฝีพระหัตถ์ของสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี รวมไปถึงผลงานของศิลปินปูนปั้นที่ได้รับรางวัลจากการประกวดศิลปะปูนปั้นแห่งประเทศไทยครั้งที่ ๑๘ ประจำปี ๒๕๖๑ และศิลปินรับเชิญผู้ทรงคุณวุฒิ รวมมากกว่า ๗๐ ชิ้น

ทั้งนี้ นิทรรศการจัดแสดงให้ผู้สนใจเข้าชมได้ ณ อาคารพิพิธภัณฑ์เพาะช่างเฉลิมพระเกียรติ วิทยาลัยเพาะช่าง มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลรัตนโกสินทร์ เขตพระนคร กรุงเทพฯ เวลา  ๙.๐๐ น. – ๑๖.๐๐ น. ระหว่างวันที่ ๒๖ พฤศจิกายน – ๒๕ ธันวาคม ๒๕๖๑ เว้นวันอาทิตย์

 

27877391     27877393

27877392

 

 

Related posts